Nuair a thosaíonn tú ag geall ar an sacar, bíonn téarmaí nua le foghlaim i gcónaí. Tá roinnt acu i mBéarla, roinnt acu as teangacha eile, agus roinnt acu atá uathúil don tionscal geallta. Agus má tá tú ag léamh faoi gheallta as Gaeilge, tá sraith iomlán téarmaí nua ann!
Chruthaigh mé an gluais seo chun cabhrú leat na téarmaí is coitianta a thuiscint – idir théarmaí geallchurtha agus théarmaí sacair. Tá gach téarma mínithe go simplí, le samplaí nuair is gá.
Téarmaí Geallchurtha: A-L
Accumulator (Carnach) – Geall ina gcuireann tú roinnt roghnúchán le chéile. Caithfidh gach roghnúchán bua a fháil chun an geall a bhuachan. Mar shampla, má roghnaíonn tú trí fhoireann le bua a fháil, caithfidh na trí fhoireann bua a fháil. Tá na corrlaigh níos airde, ach tá an riosca níos airde freisin.
Asian Handicap (Handicap Áiseach) – Cineál geallta ina dtugtar buntáiste nó míbhuntáiste do cheann de na foirne. Mar shampla, má tá handicap -1.5 ag foireann, caithfidh siad bua a fháil le dhá chúl nó níos mó chun an geall a bhuachan. Úsáidtear é chun cluichí neamhchothroma a dhéanamh níos suimiúla.
Bankroll (Ciste Geallta) – An méid airgid atá agat le haghaidh geallta. Ba cheart duit riamh níos mó a chur i mbaol ná mar is féidir leat a chailleadh. Molann saineolaithe gan níos mó ná 1-5% de do chiste a chur ar aon gheall amháin.
Bet (Geall) – Airgead a chuireann tú ar thoradh. Má tá an toradh ceart agat, buaileann tú airgead. Mura bhfuil, cailleann tú an t-airgead a chuir tú síos.
Betting Exchange (Malartán Geallta) – Ardán ina gcuireann daoine geallta in aghaidh a chéile, seachas in aghaidh an gheallghlacadóra. Betfair an sampla is cáiliúla. Is féidir leat geall a “chur” (ag rá go dtarlóidh rud) nó geall a “leagan” (ag rá nach dtarlóidh rud).
Bookmaker / Bookie (Geallghlacadóir) – Cuideachta a ghlacann geallta ó dhaoine. Paddy Power, Bet365, BoyleSports – samplaí de gheallghlacadóirí. Déanann siad airgead trí na corrlaigh a shocrú ina bhfabhar féin.
BTTS (An Scórálfaidh an Dá Fhoireann) – Geall ar cé acu an scórálfaidh an dá fhoireann cúl amháin ar a laghad nó nach scórálfaidh. “BTTS – Tá” = caithfidh an dá fhoireann scórail. “BTTS – Níl” = ní scórálfaidh foireann amháin ar a laghad.
Cash Out (Airgead Amach) – Rogha a ligeann duit do gheall a dhíol ar ais don gheallghlacadóir roimh dheireadh an chluiche. Má tá do gheall ag buachan, is féidir leat brabús níos lú a ghlacadh anois seachas fanacht go dtí an deireadh. Úsáideach má tá tú neirbhíseach faoin toradh.
Corrlaigh (Odds) – Na huimhreacha a insíonn duit cé mhéad a bhuafaidh tú má bhuaileann do gheall. In Éirinn, úsáidtear corrlaigh codánach (5/1, 2/1) de ghnáth. Ciallaíonn 5/1 go mbuafaidh tú €5 ar gach €1 a chuireann tú síos.
Double (Dúbailt) – Geall le dhá roghnúchán. Caithfidh an dá cheann bua a fháil chun an geall a bhuachan. Níos simplí ná accumulator, ach fós riosca níos airde ná geall singil.
Draw (Cothrom) – Nuair a chríochnaíonn cluiche gan buaiteoir – an scór céanna ag an dá fhoireann. I gcluichí grúpa, is féidir le cluichí críochnú i gcothrom. Sna babhtaí cnagtha, bíonn fadama agus pionóis ann.
Each Way (Gach Bealach) – Geall a chuimsíonn dhá gheall: ceann ar an mbuaiteoir agus ceann ar áit (de ghnáth sna chéad trí háiteanna). Níos coitianta i rásaíocht capall, ach úsáidtear é i sacair freisin (mar shampla, buaiteoir an ghrúpa).
Edge (Buntáiste) – Nuair a cheapann tú go bhfuil na corrlaigh mícheart agus go bhfuil luach sa gheall. Má tá “edge” agat, tá seans níos fearr agat brabús a dhéanamh san fhadtéarma.
Favourite (Roghnóir) – An fhoireann nó an toradh a bhfuil na corrlaigh is ísle aige – an ceann is dócha a tharlóidh, dar leis an ngeallghlacadóir. Mar shampla, má tá an Bhrasaíl ag imirt in aghaidh Háítí, is í an Bhrasaíl an roghnóir.
First Goalscorer (Céad Scóralaí) – Geall ar cé a scórálfaidh an chéad chúl sa chluiche. Má scórálfaidh an t-imreoir a roghnaigh tú an chéad chúl, buaileann tú. Má scórálfaidh sé níos déanaí (ach ní an chéad cheann), cailleann tú.
Fixed Odds (Corrlaigh Seasta) – Corrlaigh nach n-athraíonn tar éis duit do gheall a chur. Fiú má athraíonn na corrlaigh ar an suíomh, coinníonn tú na corrlaigh a bhí ann nuair a chuir tú do gheall.
Fold – Líon na roghnúchán i accumulator. “5-fold” = accumulator le cúig roghnúchán.
Free Bet (Geall Saor in Aisce) – Geall a thugann an geallghlacadóir duit gan aon airgead a chaitheamh. De ghnáth mar bhónas fáilte. Má bhuaileann an geall, coinníonn tú na buaiteanna (ach ní an “stake” de ghnáth).
Half Time / Full Time (Leath-Am / Lán-Am) – Geall ar an scór ag leath-am agus ag lán-am araon. Mar shampla, “Foireann A / Cothrom” = Foireann A chun tosaigh ag leath-am, cothrom ag lán-am.
Handicap (Handicap) – Buntáiste nó míbhuntáiste a thugtar do fhoireann chun na corrlaigh a chothromú. Féach “Asian Handicap” thuas.
In-Play / Live Betting (Geallta Beo) – Geallta a chuirtear le linn an chluiche, seachas roimhe. Athraíonn na corrlaigh de réir mar a théann an cluiche ar aghaidh.
Lay (Leagan) – Geall in aghaidh toradh – ag rá nach dtarlóidh rud. Ar mhalartáin geallta amháin (mar Betfair). Má “leagann” tú foireann, buaileann tú má chailleann siad nó má tá cothrom ann.
Line (Líne) – Na corrlaigh nó na handicaps atá ar fáil. “An líne” = na corrlaigh reatha.
Long Shot (Urchar Fada) – Toradh nach bhfuil dócha, le corrlaigh arda. Má bhuaileann sé, buafaidh tú go mór. Ach ní bhuaileann sé go minic.
Téarmaí Geallchurtha: M-Z
Margin (Corrlach) – An buntáiste atá ag an ngeallghlacadóir sna corrlaigh. Má tá an margin 5%, ciallaíonn sé go gcoinníonn an geallghlacadóir 5% de gach airgead a chuirtear síos, san fhadtéarma.
Moneyline (1X2) – An cineál geallta is simplí: cé a bhuafaidh? 1 = foireann baile, X = cothrom, 2 = foireann ar shiúl.
Odds-On (Corrlaigh Faoi) – Nuair atá na corrlaigh níos lú ná evens (1/1). Mar shampla, 1/2 – caithfidh tú €2 a chur síos chun €1 a bhuachan. Is é seo an roghnóir láidir.
Over/Under (Os Cionn/Faoi Bhun) – Geall ar líon iomlán na gcúl i gcluiche. “Over 2.5” = 3 chúl nó níos mó. “Under 2.5” = 2 chúl nó níos lú.
Parlay – Focal Meiriceánach do “accumulator”. An rud céanna.
Push – Nuair a chríochnaíonn geall gan bhuaiteoir ná chaillteoir – faigheann tú d’airgead ar ais. Tarlaíonn sé le handicaps áirithe.
Return (Tuairisceán) – An t-airgead iomlán a fhaigheann tú ar ais má bhuaileann do gheall. Stake + buaiteanna.
Stake (Staic) – An méid airgid a chuireann tú ar gheall. Má chuireann tú €10 ar gheall, is é €10 an staic.
Sure Bet / Arbitrage (Geall Cinnte) – Nuair is féidir leat brabús a dhéanamh beag beann ar an toradh, trí chorrlaigh difriúla a úsáid ag geallghlacadóirí difriúla. Annamh, agus dúnann geallghlacadóirí cuntais daoine a dhéanann é.
Treble (Tréad) – Accumulator le trí roghnúchán.
Underdog (Madra Íochtair) – An fhoireann nó an toradh nach bhfuil dócha – le corrlaigh arda. Contrárthacht leis an “roghnóir”.
Value (Luach) – Nuair a cheapann tú go bhfuil na corrlaigh níos airde ná mar ba cheart, bunaithe ar do mheasúnú féin. Má cheapann tú go bhfuil seans 50% ag rud tarlú, agus go bhfuil corrlaigh 3/1 ann (25%), tá “luach” sa gheall.
Void (Neamhní) – Geall a chuirtear ar ceal – faigheann tú d’airgead ar ais. Tarlaíonn sé má chuirtear cluiche ar ceal nó má tharlaíonn rud éigin aisteach.
Wager (Geall) – Focal eile do “bet” – an t-airgead a chuireann tú ar thoradh.
Téarmaí Sacair
Cúl (Goal) – Nuair a théann an liathróid isteach sa líontán. Sin an bealach le scórail!
Cúilín (Own Goal) – Nuair a chuireann imreoir an liathróid ina líontán féin – cúl don fhoireann eile.
Fadama (Extra Time) – 30 nóiméad breise (dhá leath de 15 nóiméad) má tá cothrom ann ag deireadh gnátham sna babhtaí cnagtha.
Pionóis (Penalties) – Má tá cothrom fós ann tar éis fadama, bíonn pionóis ann – cúig chiceáil ó gach foireann, agus níos mó má tá gá.
Cárta Buí (Yellow Card) – Rabhadh ón réiteoir. Dhá chárta buí = cárta dearg.
Cárta Dearg (Red Card) – Díbirt ón gcluiche. Caithfidh an t-imreoir an pháirc a fhágáil.
Ofsáid (Offside) – Nuair atá imreoir ionsaitheach taobh thiar de chosantóir deiridh an fhreasúra nuair a seoltar an liathróid chuige.
Cic Éirice (Penalty Kick) – Cic ón bpointe pionóis (12 slat ón gcúl) a bhronntar tar éis faul sa limistéar pionóis.
Cic Saor (Free Kick) – Cic a bhronntar tar éis faul lasmuigh den limistéar pionóis.
Cúinneach (Corner) – Cic ón gcúinne a bhronntar nuair a chuireann an fhoireann chosanta an liathróid thar a líne féin.
Tá súil agam go gcabhróidh an gluais seo leat na téarmaí geallchurtha agus sacair a thuiscint níos fearr. Má tá ceist agat faoi théarma nach bhfuil anseo, cuir ceist!